Researching the place of fisheries industry and general state of the sprat (Sprattus sprattus phalericus - Ferhat Kalaycı (Su Ürünleri Dergisi, 2006)
Bu araştırma, Orta Karadeniz’de çaça balığı (Sprattus sprattus phalericus Risso, 1826) stokunun genel durumu ve balık endüstrisindeki yerinin incelenmesi amacıyla 2004–2005 av sezonunda yürütülmüştür. Toplam 4038 adet balık incelenmiş olup, populasyonun %59’unu dişi, %41’ini erkek bireyler oluşturmakta ve cinsiyet oranları arasındaki fark önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Boy dağılımının 5,2 cm ile 12,5 cm, ağırlık dağılımının ise 0,96 g ile 11,81 g arasında olduğu, kondisyon faktörü ocak ayında en yüksek değere (0,62±0,0691) ulaşırken, şubat ayında ise en düşük değerde (0,552±0,0016) olduğu belirlenmiştir. Gonatlardaki yumurtaların, kasım-şubat döneminde gözle görülebilir büyüklükte olduğu belirlenmiştir. Üreme kasım-mart arasında gerçekleşmiştir. Populasyonun boy ağırlık ilişkisi, W=0,0062 L3,0938 (r=0,98) şeklinde saptanmıştır. Yaş gruplarının I-IV arasında olduğu, yaşlara ait ortalama boylar sırasıyla, 6,99±0,478 cm, 8,72±0,350 cm, 10,03±0,266 cm, 11,02±0,299 cm tespit edilmiş ve II. yaşın dominant olduğu belirlenmiştir. Von Bertalanffy büyüme denklemi genel, dişi ve erkek bireyler için sırasıyla, Lt= 14,10[1-e–0,279(t+1,455)], Lt= 13,15[1-e–0,334(t+1,333)] ve Lt= 14,34[1-e–0,293(t+1,276)] şeklinde hesaplanmıştır. 2004–2005 av sezonunda balık unu ve yağı fabrikalarından sadece bir tanesinin, mart ayı hariç kasım-mayıs ayları süresince üretim yaptığı belirlenmiştir. Bu fabrikaya av sezonunda toplam 31 adet gırgır ve orta su trolü takımı balık vermiştir. Fabrikada 16.848 ton balık işlenmiş, 2.529 ton un ile 1.416 ton yağ elde edilmiş, ortalama un ve yağ oranları sırasıyla %15.01, %8.41 olarak tespit edilmiştir. İşlenen toplam miktarın yaklaşık %30’unu çaça karşılamıştır