ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا
اصل علیت درمیانِ غالب فیلسوفان اسلامی بدیهی تلقیشدهاست و بهزعم بسیاری از شارحان ابنسینا نیز، وی آن را بدیهی میداند. باوجوداین در آثار ابنسینا هم شواهدی قابلتفسیر به بداهت این اصل و هم شواهدی خلاف آن دیده میشود. واژهی «بداهت» در فلسفهی اسلامی اطلاقات متعددی دارد و لازم است ضمن بررسی تلاشه...
| 出版年: | حکمت سینوی |
|---|---|
| 主要な著者: | , |
| フォーマット: | 論文 |
| 言語: | ペルシア語 |
| 出版事項: |
Imam Sadiq University
2024-09-01
|
| 主題: | |
| オンライン･アクセス: | https://ap.isu.ac.ir/article_77583_adae7e02d383196f594742c0af7a421a.pdf |
| _version_ | 1848760685046005760 |
|---|---|
| author | سعید سفیدگری مجید احسن |
| author_facet | سعید سفیدگری مجید احسن |
| author_sort | سعید سفیدگری |
| collection | DOAJ |
| container_title | حکمت سینوی |
| description | اصل علیت درمیانِ غالب فیلسوفان اسلامی بدیهی تلقیشدهاست و بهزعم بسیاری از شارحان ابنسینا نیز، وی آن را بدیهی میداند. باوجوداین در آثار ابنسینا هم شواهدی قابلتفسیر به بداهت این اصل و هم شواهدی خلاف آن دیده میشود. واژهی «بداهت» در فلسفهی اسلامی اطلاقات متعددی دارد و لازم است ضمن بررسی تلاشهای برونمتنیِ طرفداران بداهت اصل علیت، با بررسی شواهد درونمتنی آثار ابنسینا مشخص گردد که ازنظرِ وی، کدامیک از معانی اصل علیت بدیهی و کدامیک نظری است. این تحقیق که بهروش توصیفیـ تحلیلی و با رویکرد اسنادی سامانیافتهاست، درصدد است تا نشاندهد اگرچه اصل علیت بهسبب بینیازی از اندیشه یا تجشّم در اندیشه، نزد اشخاص بسیاری موردِاذعان است و به این اعتبار «بدیهی» خواندهمیشود، چون بهکمک استدلالهای معتبر قابلاثبات است، قضیهای برهانناپذیر و یک بدیهی اولی نیست. همچنین با نقد تلاشهای طرفداران بداهت اصل علیت نشاندادهشدهاست که میتوان از تمام شواهد متنی ابنسینا تفسیری بهسود عدم بداهت اصل علیت نزد وی ارائهداد. |
| format | Article |
| id | doaj-art-387c61fa6f024fae81647e6bbf7bcaae |
| institution | Directory of Open Access Journals |
| issn | 2538-5275 2538-5267 |
| language | fas |
| publishDate | 2024-09-01 |
| publisher | Imam Sadiq University |
| record_format | Article |
| spelling | doaj-art-387c61fa6f024fae81647e6bbf7bcaae2025-10-11T15:13:03ZfasImam Sadiq Universityحکمت سینوی2538-52752538-52672024-09-01287213716510.30497/ap.2025.247611.171977583ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسیناسعید سفیدگری0مجید احسن1دانشآموختهی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.استادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.اصل علیت درمیانِ غالب فیلسوفان اسلامی بدیهی تلقیشدهاست و بهزعم بسیاری از شارحان ابنسینا نیز، وی آن را بدیهی میداند. باوجوداین در آثار ابنسینا هم شواهدی قابلتفسیر به بداهت این اصل و هم شواهدی خلاف آن دیده میشود. واژهی «بداهت» در فلسفهی اسلامی اطلاقات متعددی دارد و لازم است ضمن بررسی تلاشهای برونمتنیِ طرفداران بداهت اصل علیت، با بررسی شواهد درونمتنی آثار ابنسینا مشخص گردد که ازنظرِ وی، کدامیک از معانی اصل علیت بدیهی و کدامیک نظری است. این تحقیق که بهروش توصیفیـ تحلیلی و با رویکرد اسنادی سامانیافتهاست، درصدد است تا نشاندهد اگرچه اصل علیت بهسبب بینیازی از اندیشه یا تجشّم در اندیشه، نزد اشخاص بسیاری موردِاذعان است و به این اعتبار «بدیهی» خواندهمیشود، چون بهکمک استدلالهای معتبر قابلاثبات است، قضیهای برهانناپذیر و یک بدیهی اولی نیست. همچنین با نقد تلاشهای طرفداران بداهت اصل علیت نشاندادهشدهاست که میتوان از تمام شواهد متنی ابنسینا تفسیری بهسود عدم بداهت اصل علیت نزد وی ارائهداد.https://ap.isu.ac.ir/article_77583_adae7e02d383196f594742c0af7a421a.pdfابنسینااصل علیتاصل امتناع ترجّح بلامرجّحبدیهیبرهانناپذیر |
| spellingShingle | سعید سفیدگری مجید احسن ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا ابنسینا اصل علیت اصل امتناع ترجّح بلامرجّح بدیهی برهانناپذیر |
| title | ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا |
| title_full | ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا |
| title_fullStr | ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا |
| title_full_unstemmed | ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا |
| title_short | ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا |
| title_sort | ارزیابی بداهت اصل علیت از دیدگاه ابنسینا |
| topic | ابنسینا اصل علیت اصل امتناع ترجّح بلامرجّح بدیهی برهانناپذیر |
| url | https://ap.isu.ac.ir/article_77583_adae7e02d383196f594742c0af7a421a.pdf |
| work_keys_str_mv | AT sʿydsfydgry ạrzyạbybdạhtạṣlʿlytạzdydgạhạbnsynạ AT mjydạḥsn ạrzyạbybdạhtạṣlʿlytạzdydgạhạbnsynạ |