| 要約: | Toplumun en temel birimi, yapı taşı olarak kabul edilen aile, evrensel bir kurum olmakla
birlikte toplumlara, kültürlere ve dönemlere göre farklılık gösterebilmektedir. Özellikle
günümüzün hızla değişen, dönüşen toplumlarında aile kurumu bu değişim sürecinden oldukça
etkilenmektedir. Sosyolojik alan yazında sıklıkla ailenin toplumsal bir kurum olma özelliğine
vurgu yapılmakta ve değişen, dönüşen, farklılaşan işlevleri tartışılmaktadır. Toplumsal bir
kurum olarak ailenin en önemli işlevlerinden biri hiç şüphesiz topluma yeni katılan üyelere,
toplumun değer ve normları öğretilerek, aktarılarak onların toplumsallaşmasını sağlamaktır.
Bu süreçte aile yapısı içerisinde edinilmesi beklenen değerlerden biri de bireylerin kadın ya
da erkek olmaları nedeniyle nasıl davranmaları gerektiğinin sınırlarını çizen toplumsal
cinsiyet rolleridir. Alan yazında toplumsal cinsiyet rollerinin özellikle toplumsal yaşam, aile
yapısı ve evlilik yaşamına ilişkin rollerde farklılıklar gösterdiğinin altı çizilmektedir.
Toplumsal yaşama ilişkin tüm bu unsurlar ve değişim boyutları, toplumsal yaşamın bir
yansıması olarak karşımıza çıkan edebi eserlerde sıklıkla işlenen, vurgulanan konular
arasında yer almaktadır. Edebi eser türlerinden ilk akla gelen roman türünde toplumsal
yaşamda bireylerin ya da ailelerin başından geçen ya da geçme ihtimali olan olaylar
aktarılırken toplumsal yapıya ilişkin sosyo-kültürel değerlerin yansıtıldığı görülmektedir.
Buradan hareketle çalışmada, Ayşe Kulin’in kaleme aldığı ve 1997 yılında yayımlanan “Adı:
Aylin” adlı biyografik romanı, Türkiye’deki sosyo-kültürel değişmelerin özellikle aile yapısı,
evlilik, kadın ve toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında değerlendirilmesi amacıyla içerik
açısından analiz edilerek, nitel bir çalışma gerçekleştirilmektedir. Romanda Aylin karakteri
geleneksel sınırlar içerisinde modern bir yaşam tarzı sürdürmeye çalışırken hem özel hem de
kamusal alanda görünür olma çabasıyla sosyo-kültürel değişme sürecinde özellikle kadınların
farklılaşan, çeşitlenen toplumsal cinsiyet rolleri konusuna gönderme yapmaktadır.
|
|---|
