تحلیل انتقادی مفهوم عدالت فقهی به‌مثابۀ ملکه

«عدالت» حقیقتی جاری در تمام ابعاد زندگی انسان است، در دانش‌های محتلف مفهوم‌یابی شده و فقه ازجملهٔ آن دانش‌هاست. فقها تعاریف‌ گوناگونی از عدالت ارائه داده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها تعریف عدالت به‌مثابه ملکه است. این پژوهش با تبیین تعاریف‌ ارائه شده ازعدالت در فقه، این فرضیه را دنبال می‌کند که هیچ‌یک از ت...

Full description

Bibliographic Details
Published in:فقه و اصول
Main Author: رحمت الله کریم زاده
Format: Article
Language:Persian
Published: Ferdowsi University of Mashhad 2024-06-01
Subjects:
Online Access:https://jfiqh.um.ac.ir/article_45220_7816e91c30c1e14f805d8310bdda0e9b.pdf
Description
Summary:«عدالت» حقیقتی جاری در تمام ابعاد زندگی انسان است، در دانش‌های محتلف مفهوم‌یابی شده و فقه ازجملهٔ آن دانش‌هاست. فقها تعاریف‌ گوناگونی از عدالت ارائه داده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها تعریف عدالت به‌مثابه ملکه است. این پژوهش با تبیین تعاریف‌ ارائه شده ازعدالت در فقه، این فرضیه را دنبال می‌کند که هیچ‌یک از تعاریف عدالت فقهی بیانگر معنای حقیقی نیست؛ برخی از آن‌ها حاکی و کاشف از وجود عدالت است و ملکه‌بودن نیز به‌دلیل برخی اشکالات نمی‌تواند تعریف عدالت به‌شمار آید؛ بلکه عدالت، واقعیتی وجودیِ برخاسته از حق است که هردو از اقتضائات فطری انسان به شمار می‌روند و فطرت آدمی بر آن گواهی می‌دهد. انجام واجبات و ترک محرمات، سبب فعلیت‌یافتن عدالت است، نه اینکه عدالت ملکه‌ای باشد که با انجام واجبات و ترک محرمات پدید ‌آید. تبیین این حقیقت، دست‌کم به‌لحاظ علمی ثمراتی در بر دارد که ضرورت بحث و تحقیق را ایجاب می‌کند.
ISSN:2008-9139
2538-3892