| الملخص: | Abdulkâdir Gulâmȋ’nin Divanı’ndaki tasavvufi unsurlar ve müntesibi olduğu Kâdirȋliğin Divanı’ndaki şiirlerine yansıma şekli ele alınmıştır. Divan sahibi şairlerin beslendiği manevi kaynaklar, eseri oluşturan temel unsurlardandır. Şairin şiirlerindeki mana derinliğini kavramak açısından takip ettiği manevi yolu ve yaşadığı halleri göz önünde bulundurmak gerekir. Mutasavvıf şair Gulâmȋ’nin beslendiği manevi unsurların temel kaynağı olan Kâdirȋliğin, Divanı’ndaki etkisini inceleyerek, şiirlerindeki mananın daha iyi anlaşılması açısından çalışmamız önem arz etmektedir. Edebiyatta divan sahibi şairlerin ortaya çıkardıkları ürün, dönemin sosyal, siyasal, toplumsal olarak aynasıdır. Şiirlerini anlamanın yolu özelikle şairin ruhsal ve manevi dünyasını tanımaktan geçer. Bu sebeple şairin şiirlerinin anlam dünyasındaki yerinin belirginleşmesi adına araştırmalarda bulunulmuştur. Sivas’ın edebi değerlerinden olan, genç yaşta divanını tamamlayan Abdulkâdir Gulâmȋ’nin eserini oluştururken beslendiği temel kaynaklardan biri olan tarikatı, yapılan araştırmalarla malumdur. Çalışmamızda Divanı’ndaki tasavvufi unsurları detaylı bir şekilde inceleyerek şairin kimliğinin ve müntesibi olduğu tarikatın şiirlerine yansımasının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak ilgili literatür taraması yapılmıştır. Şairin hayatı ilgili kaynaklar mukayese edilerek Mehmet Arslan’ın transkribe ettiği Divan’ın detaylı incelemesi ve tasavvufi terimlerin taraması yapılmıştır. Türk İslam Edebiyatı, geçmiş ve bugün arasında köprü görevini üstlenen edebi unsurların taşıyıcısıdır. Yapılan çalışmamızda 19. yy şairlerinden Sivaslı Abdulkâdir Gulâmȋ’nin günümüze ulaşan divanı; dini ve tasavvufi açıdan detaylı olarak incelenmiş, şairin edebi ve tasavvufi kişiliği araştırılarak, eserdeki tasavvufi unsurlar ele alınmıştır. Mutasavvıf şairin şiirlerindeki mana derinliği ve zenginliğine ışık tutması açısından müntesibi olduğu Kâdirȋyye tarikatına değinilmiştir. Şiirlerindeki tasavvufi unsurların anlaşılmasına, mananın derinine nüfuz edilmesine katkı sağlanmıştır. Yapılan araştırmalar ve incelemeler neticesinde Gulâmȋ’nin de mutasavvıf divan şairlerinin genelinde görüldüğü üzere bir geleneğin temsilcisi olarak, şiirlerindeki derinliğin kaynağının manevi dünyasının zenginliği olduğu görülmüştür. Bu bağlamda şiirlerinin ve Gulâmȋ’nin günümüzde daha iyi anlaşılmasına ve daha sonra yapılması muhtemel araştırmalara katkıda bulunması hedeflenmiştir.
* Bu çalışma “Sivaslı Gulâmȋ Divanı’nın Dinȋ Tasavvufȋ Tahlili” başlıklı Doç. Dr. Fatih Ramazan Süer danışmanlığında Zehra Ceviz tarafından 2032 yılında tamamlanan yüksek lisans tezinden üretilmiştir (Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023).
|
|---|
