ارزیابی تغییرات آناتومیک و دزیمتریک تومور و ارگان‌های در معرض خطر در طول پرتودرمانی با دستگاه توموتراپی برای تومورهای مغزی و بررسی ضرورت پرتودرمانی تطبیقی

• Published in: مجله دانشکده پزشکی اصفهان
• Main Authors: علی چاپاریان, مهسا کیانی نیا, محمدرضا نوری زاد, فرناز حاجی رحمان
• Format: Article
• Language: Persian
• Published: Isfahan University of Medical Sciences 2025-05-01
• Subjects: تومورهای مغزی; آناتومیک; دزیمتریک; توموتراپی مارپیچی; پرتودرمانی تطبیقی
• Online Access: https://jims.mui.ac.ir/article_32967_2961996a1d368637818a88a9ed7156ee.pdf
• ISSN: 1027-7595; 1735-854X

مقاله پژوهشی مقدمه: در مورد تغییرات آناتومیکی و دزیمتریک در طول پرتودرمانی تومورهای مغزی، نظرات متفاوتی وجود دارد. هدف از این مطالعه، ارزیابی تغییرات آناتومیک و دزیمتریک تومور و ارگان‌های در معرض خطر در طول پرتودرمانی و ارزیابی میزان ضرورت انجام پرتودرمانی تطبیقی (Adaptive radiotion therapy) ART بود. روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی بود که بر روی 44 نفر از بیماران مبتلا به تومورهای مغزی که با توموتراپی مارپیچی درمان شده بودند انجام شد. تفاوت‌های بین حجم و دوز PTV و OARها در مرحله طراحی درمان، اولین و آخرین جلسه‌ی درمان بدست آمدند. تفاوت بین دوزهای واقعی تجمعی در آخرین جلسه و دوزهای طراحی شده جهت ارزیابی میزان ضرورت ART استفاده شد. یافته‌ها: حداکثر 09/9 درصد از کل بیماران مبتلا به تومورهای مغزی در اثر تغییرات آناتومیک حین پرتودرمانی، بعضی از OARهای آن‌ها (ساقه مغز) دوز بیش از حد تحمل دریافت نمودند و نیاز به ART داشتند. حدود 20/45 درصد از آنها به دلیل نزدیکی OARهای آن‌ها به تومور در همان مرحله طراحی درمان، بالاتر از حد تحمل بافت دوز دریافت می نمودند و تغییرات حجم و دوز در حین پرتودرمانی باعث این دریافت دوز بیش از حد تحمل نشده بود. نتیجه‌گیری: با در نظر گرفتن اینکه تغییرات آناتومیکی به چه میزان منجر به این شده که هر ارگان، دوز بیش از حد تحمل خود دریافت نماید، درصد کمی از بیماران به استفاده از ART نیاز داشتند. از طرفی کاهش بازه‌ی زمانی بین شبیه‌سازی و اولین جلسه‌ی درمان می‌تواند نقش مهم‌تری در کاهش تفاوت‌ها در مراحل پرتودرمانی داشته باشد.