| Summary: | Avrupa Birliği, 2004 genişlemesi ile doğrudan komşu
olduğu Doğu komşuları ile ilişkilerini Avrupa Komşuluk Politikası ve Doğu
Ortaklığı Girişimi kapsamında ele almaktadır. Komşularının Birlik norm, değer
ve standartları ile yakınlaşmalarını amaçlayan Avrupa Birliği; bu politikalar
kapsamında demokrasinin teşvik edilmesine özel bir yer ayırmaktadır. Bu
çalışmanın amacı, Avrupa Birliği’nin Doğu komşuları olarak tanımladığı
Azerbaycan, Belarus, Ermenistan, Gürcistan, Moldova ve Ukrayna ile
ilişkilerinde demokrasi teşvikine verdiği önem ile Doğu komşularında normatif
bir güç olmasının önündeki engelleri tespit etmektir. Avrupa Birliği’nin Doğu
komşuları ile ilişkilerinde demokrasi teşviki kapsamında, birincil kaynak
olarak Avrupa Birliği’nin kurumsal olarak geliştirdiği politikalar ili ilgili
belgeler, Doğu Ortaklığı Girişimi’nde yer alan altı ülke ile imzaladığı resmî
belgeler ve ikincil kaynak olarak literatürde öne çıkan çalışmalar
kullanılmaktadır. Avrupa Birliği’nin demokrasi teşvikinin güvenlik yaklaşımından
ayrı düşünülemeyeceği ve Doğu komşularına yönelik yaklaşımlarını güvenlik
bağlamında ele aldığı görülmektedir. Avrupa Birliği’nin demokrasi teşvikinde
Avrupa Birliği’nin özellikle enerji kaynaklarına güvenli ulaşımı çerçevesindeki
çıkarları ve Rusya’nın Doğu Ortaklığı ülkelerinde sahip olduğu nüfuz
belirleyici bir rol oynamaktadır. Ancak, çalışmada Avrupa Birliği’nin bölgedeki
etkisini ya da etkisizliğini açıklamada üçüncü ülkelerin iç bağlamları ile
siyasi reformları gerçekleştirme istek ve iradelerinin belirleyici unsur olduğu
savunulmaktadır.
|
|---|
