ااثر اتیلن دی‌آمین تترا استیک اسید (EDTA) بر رشد و ظرفیت گیاه‌پالایی نیکل در گیاه همیشه‌بهار (.Calendula tripterocarpa Rupr)

• Published in: تنش های محیطی در علوم زراعی
• Main Authors: ریحانه عموآقایی, چواد حیدری, شهرام کیانی
• Format: Article
• Language: Persian
• Published: University of Birjand 2024-06-01
• Subjects: برداشت کل نیکل; فاکتور انتقال; فاکتور تجمع زیستی; کلروفیل; نیکل قابل جذب خاک
• Online Access: https://escs.birjand.ac.ir/article_2685_340b44ded3946f95ad98550da58c0fe4.pdf

گیاه‌پالایی یک روش سازگار با محیط زیست برای حذف فلزات سنگین از محیط است و کاربرد کلات‌هایی مانند EDTA ممکن است به افزایش برداشت فلز از خاک بوسیله گیاهان کمک ‌کند. لذا در این مطالعه، اثر سطوح مختلف EDTA (0، 0.5، 1، 2 گرم بر کیلوگرم خاک) و غلظت‌های مختلف نیکل (0، 100، 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) بر گیاهان همیشه‌بهار بررسی شد. نتایج نشان داد که تحت شرایط بدون تنش نیکل، کاربرد غلظت‌های 1 و 2 گرم EDTA بر کیلوگرم خاک، پارامترهای رشد و محتوای کلروفیل a و b را کاهش و محتوای مالون‌دی‌آلدئید در ریشه را افزایش داد که ناشی از اثر سمیت EDTA بود. در سطوح 100 و 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم نیکل، افزودن 0.5 گرم EDTA در هر کیلوگرم خاک، اثر معنی‌داری بر فاکتور تجمع زیستی نیکل در بخش هوایی و ریشه گیاه نداشت اما غلظت نیکل در بخش هوایی (65 و 60.35 درصد) و ریشه (35 و 29.44 درصد)، فاکتور انتقال نیکل (22.5 و 25.20 درصد) و میزان برداشت کل نیکل در هر گلدان (27.66 و 23.44 درصد) را افزایش داد. در مقابل با کاربرد غلظت‌های بالاتر EDTA، محتوای نیکل قابل جذب خاک و در نتیجه جذب نیکل در گیاه به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. به‌طوری‌که در سطوح 100 و 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم نیکل، با کاربرد غلظت‌ 2 گرم EDTA بر کیلوگرم خاک، غلظت نیکل در بخش هوایی و ریشه گیاه تفاوت معنی‌داری با شاهد این گروه‌ها نداشت و با توجه به این‌که زیست‌توده کل هم در این غلظت EDTA تقریبا نصف شد، میزان برداشت کل نیکل در هرگلدان در این تیمارها به ترتیب 2.63 و 2.72 برابر کاهش یافت. بنابراین غلظت 0.5 گرم EDTA در هر کیلوگرم خاک ظرفیت گیاه‌پالایی گیاه را بطور معنی‌داری افزایش داد اما کاربرد غلظت‌های بالاتر، برای بهبود توان حذف نیکل از خاک توسط گیاه همیشه‌بهار مفید نبود.