Pozaliturgiczna aktywność świeckich chrześcijan w Egipcie podczas eucharystii między IV a XV w. n.e.

• Published in: Vox Patrum
• Main Authors: Przemysław Piwowarczyk, Adam Nieuważny
• Format: Article
• Language: English
• Published: The John Paul II Catholic University of Lublin 2025-09-01
• Subjects: chrześcijanie świeccy; chrześcijaństwo egipskie; liturgia koptyjska
• Online Access: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vp/article/view/17773
• ISSN: 0860-9411; 2719-3586

Artykuł rejestruje nieliturgiczne formy aktywność świeckich chrześcijan podczas eucharystii w Egipcie między IV a XV w. oraz nadaje im kontekst. Jest to pierwsza tego typu całościowa próba w badaniach nad chrześcijaństwem egipskim. Pod uwagę wzięto uwarunkowania liturgiczne, językowe i przestrzenne egipskiej mszy. Oparto się na rozproszonych wzmiankach w różnorodnych źródłach w języku greckim, koptyjskim i arabskim (uwzględniono też pojedyncze źródła etiopskie i syriackie). Źródła te mają charakter prawno-kanoniczny, homiletyczny, hagiograficzny oraz encyklopedyczny. Integralną część artykułu stanowi wybór źródeł w przekładzie na język polski. W świetle przeprowadzonych analiz liturgia eucharystyczna stanowiła nie tylko wydarzenie religijne, ale także ważne wydarzenie towarzyskie. Poza oficjalną celebracją kościół był również miejscem równoległej prywatnej dewocji. Wielu wiernych było wykluczonych z pełnego uczestnictwa w liturgii poprzez organizację przestrzeni kościoła oraz niezrozumiały język.