جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس
دغدغه و هدف اصلی در این مقاله بررسی و مقایسة جایگاه مفاهیم سوبژکتیویته، دیگربودگی و اخلاق در اندیشة لکان و لویناس است. نحوة مواجهة این دو متفکر به موضوعات مذکور با نقد و به چالش کشیدن سوبژکتیویسم عقلانی و اخلاق فلسفة مدرن همراه بوده است. بر همین اساس مرکززدایی از سوژة خودبنیاد، تقدم دیگری در شکلگیر...
| Published in: | Ta̓ammulāt-i Falsafī |
|---|---|
| Main Authors: | , |
| Format: | Article |
| Language: | Persian |
| Published: |
University of Zanjan
2021-08-01
|
| Subjects: | |
| Online Access: | http://phm.znu.ac.ir/article_242554_2a9cbb56a0d0fcbbf79ec65f1cc5003a.pdf |
| _version_ | 1851951721758064640 |
|---|---|
| author | بیان کریمی محمد اصغری |
| author_facet | بیان کریمی محمد اصغری |
| author_sort | بیان کریمی |
| collection | DOAJ |
| container_title | Ta̓ammulāt-i Falsafī |
| description | دغدغه و هدف اصلی در این مقاله بررسی و مقایسة جایگاه مفاهیم سوبژکتیویته، دیگربودگی و اخلاق در اندیشة لکان و لویناس است. نحوة مواجهة این دو متفکر به موضوعات مذکور با نقد و به چالش کشیدن سوبژکتیویسم عقلانی و اخلاق فلسفة مدرن همراه بوده است. بر همین اساس مرکززدایی از سوژة خودبنیاد، تقدم دیگری در شکلگیری سوبژکتیویته و بازتعریف اخلاق از جمله مبانی مشترکی است که در ارائة خوانش جدید آنها از سوژه راهگشا بوده است. با این وجود لکان و لویناس در تلاش برای تبیین معنای دیگری، دلیل برتری آن بر سوژه و همچنین بازتعریف اخلاق تفاسیر، بینشها و نتایج متفاوتی اتخاذ کردهاند. مدعا و یافتة اصلی این نوشتار این است که نقطة گسست لکان و لویناس در پرداختن به دو وجه متفاوت دیگربودگی است که به خوانش متفاوتی از سوبژکتیویته و اخلاق نیز انجامیده است. لکان به توصیف و تبیین ساختاری میپردازد که دیگری در آن به انقیاد سوژه میپردازد و لویناس تمامیتخواهی امر همان را عامل سرکوب و نفی دیگری قلمداد میکند. چنین نگرشی آنها را به دو نوع اخلاق مجزا نیز رهنمون ساخته است. از یک سو هستة بنیادی اخلاق نزد لکان امر واقع است که در آن امر بیکران میل همواره به شکل اختلالی در ساحت نمادین بروز میکند و خلأ و تضادهای واقعیت را افشا میکند. از سوی دیگر بنیاد اخلاق لویناس مسئولیتپذیری تقارنناپذیر سوژه در معرض چهرة دیگری است که در آن التزام و تعهد به دیگری مقدم بر هر اختیاری است. |
| format | Article |
| id | doaj-art-e89c77fb4bde4bb3acd304c68f40c728 |
| institution | Directory of Open Access Journals |
| issn | 2228-5253 2588-3615 |
| language | fas |
| publishDate | 2021-08-01 |
| publisher | University of Zanjan |
| record_format | Article |
| spelling | doaj-art-e89c77fb4bde4bb3acd304c68f40c7282025-08-19T21:46:21ZfasUniversity of ZanjanTa̓ammulāt-i Falsafī2228-52532588-36152021-08-01112613116210.30470/phm.2021.141729.1917242554جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناسبیان کریمی0محمد اصغری1پژوهشگر فرا دکتری فلسفه دانشگاه تبریزعضو هیات علمی دانشگاه تبریزدغدغه و هدف اصلی در این مقاله بررسی و مقایسة جایگاه مفاهیم سوبژکتیویته، دیگربودگی و اخلاق در اندیشة لکان و لویناس است. نحوة مواجهة این دو متفکر به موضوعات مذکور با نقد و به چالش کشیدن سوبژکتیویسم عقلانی و اخلاق فلسفة مدرن همراه بوده است. بر همین اساس مرکززدایی از سوژة خودبنیاد، تقدم دیگری در شکلگیری سوبژکتیویته و بازتعریف اخلاق از جمله مبانی مشترکی است که در ارائة خوانش جدید آنها از سوژه راهگشا بوده است. با این وجود لکان و لویناس در تلاش برای تبیین معنای دیگری، دلیل برتری آن بر سوژه و همچنین بازتعریف اخلاق تفاسیر، بینشها و نتایج متفاوتی اتخاذ کردهاند. مدعا و یافتة اصلی این نوشتار این است که نقطة گسست لکان و لویناس در پرداختن به دو وجه متفاوت دیگربودگی است که به خوانش متفاوتی از سوبژکتیویته و اخلاق نیز انجامیده است. لکان به توصیف و تبیین ساختاری میپردازد که دیگری در آن به انقیاد سوژه میپردازد و لویناس تمامیتخواهی امر همان را عامل سرکوب و نفی دیگری قلمداد میکند. چنین نگرشی آنها را به دو نوع اخلاق مجزا نیز رهنمون ساخته است. از یک سو هستة بنیادی اخلاق نزد لکان امر واقع است که در آن امر بیکران میل همواره به شکل اختلالی در ساحت نمادین بروز میکند و خلأ و تضادهای واقعیت را افشا میکند. از سوی دیگر بنیاد اخلاق لویناس مسئولیتپذیری تقارنناپذیر سوژه در معرض چهرة دیگری است که در آن التزام و تعهد به دیگری مقدم بر هر اختیاری است.http://phm.znu.ac.ir/article_242554_2a9cbb56a0d0fcbbf79ec65f1cc5003a.pdfلکانلویناسسوبژکتیویتهدیگریاخلاق |
| spellingShingle | بیان کریمی محمد اصغری جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس لکان لویناس سوبژکتیویته دیگری اخلاق |
| title | جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس |
| title_full | جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس |
| title_fullStr | جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس |
| title_full_unstemmed | جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس |
| title_short | جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس |
| title_sort | جایگاه دیگری در ساختگشایی سوبژکتیویته و اخلاق لکان و لویناس |
| topic | لکان لویناس سوبژکتیویته دیگری اخلاق |
| url | http://phm.znu.ac.ir/article_242554_2a9cbb56a0d0fcbbf79ec65f1cc5003a.pdf |
| work_keys_str_mv | AT byạnḵrymy jạygạhdygrydrsạkẖtgsẖạyyswbzẖḵtywythwạkẖlạqlḵạnwlwynạs AT mḥmdạṣgẖry jạygạhdygrydrsạkẖtgsẖạyyswbzẖḵtywythwạkẖlạqlḵạnwlwynạs |