تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام
زلزلهخیز بودن ایران، در طول تاریخ باعث تخریب بسیاری از استقرارها و شهرها شده است؛ تا جایی که متون تاریخی- جغرافیایی نیز به این موضوع پرداختهاند. طبق این متون، در بعضی موارد به سبب آسیبهای فراوان وارده و تخریب کلی شهر، امکان از نو ساختن و یا ادامۀ بقای آن استقرار در همان مکان وجود نداشته؛ به همین...
Main Authors: | , , |
---|---|
Format: | Article |
Language: | fas |
Published: |
Alzahra University
2020-10-01
|
Series: | تاریخ اسلام و ایران |
Subjects: | |
Online Access: | https://hii.alzahra.ac.ir/article_5165_699acbdc488f26cf1b8cadc6afa5725a.pdf |
id |
doaj-1ba4ac934b1e4718b8b3eb5b6e777cac |
---|---|
record_format |
Article |
spelling |
doaj-1ba4ac934b1e4718b8b3eb5b6e777cac2021-01-12T06:47:48ZfasAlzahra Universityتاریخ اسلام و ایران2008-885X2538-34932020-10-013047316010.22051/hii.2020.25351.19735165تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلاممحمداسماعیل اسمعیلی جلودار0حمید پورداود1احمد صالحی کاخکی2دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهراندانشجوی دکتری باستانشناسی، دانشگاه تهراندانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه هنر اصفهانزلزلهخیز بودن ایران، در طول تاریخ باعث تخریب بسیاری از استقرارها و شهرها شده است؛ تا جایی که متون تاریخی- جغرافیایی نیز به این موضوع پرداختهاند. طبق این متون، در بعضی موارد به سبب آسیبهای فراوان وارده و تخریب کلی شهر، امکان از نو ساختن و یا ادامۀ بقای آن استقرار در همان مکان وجود نداشته؛ به همین دلیل بازماندگان این زلزلههای ویرانگر بهناچار در نزدیکی استقرار ویرانشده و در پیوند با عوامل حیاطی که هر شهری به آنها وابستگی داشته است، استقراری جدید را ساختهاند. از نمونههای بارز اینگونه استقرارها، استقرارهای دشت میمه استان اصفهان نظیر رباط آغا کمال، ازان، میمه، وزوان و جوشقان قالی است که همۀ آنها در یک بازۀ زمانی به علت زلزلههای ویرانگری که در سدههای آغازین اسلامی رخ داده بود، متروک شدند و دوباره در پیوند با استقرارِ تخریبشده، استقرار جدیدی ساخته شده است. هدف از مطالعۀ حاضر، بررسی نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای تاریخی این دشت، بر پایۀ تحقیقات میدانی و کتابخانهای است. اصلیترین سؤال پژوهش این است که چرا استقرارهای شاخص دشت میمه در صدر اسلام در یک بازۀ زمانی مشابه به ناگاه متروک شده و استقرار جدیدی در پیوند با آنها ساخته شده است؟ فرضیه مطرح شده آنچنانکه متون تاریخی و شواهد میدانی نشان میدهد، زمینلرزه یا زمینلرزههایی است که در اواسط قرن سوم قمری رخ داده و محدودۀ مورد مطالعه را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است.https://hii.alzahra.ac.ir/article_5165_699acbdc488f26cf1b8cadc6afa5725a.pdfباستانلرزهشناسیمتون تاریخیمحوطههای تاریخیدشت میمه اصفهان |
collection |
DOAJ |
language |
fas |
format |
Article |
sources |
DOAJ |
author |
محمداسماعیل اسمعیلی جلودار حمید پورداود احمد صالحی کاخکی |
spellingShingle |
محمداسماعیل اسمعیلی جلودار حمید پورداود احمد صالحی کاخکی تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام تاریخ اسلام و ایران باستانلرزهشناسی متون تاریخی محوطههای تاریخی دشت میمه اصفهان |
author_facet |
محمداسماعیل اسمعیلی جلودار حمید پورداود احمد صالحی کاخکی |
author_sort |
محمداسماعیل اسمعیلی جلودار |
title |
تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام |
title_short |
تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام |
title_full |
تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام |
title_fullStr |
تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام |
title_full_unstemmed |
تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام |
title_sort |
تحلیلی بر نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای شاخص دشت میمه (اصفهان) در صدر اسلام |
publisher |
Alzahra University |
series |
تاریخ اسلام و ایران |
issn |
2008-885X 2538-3493 |
publishDate |
2020-10-01 |
description |
زلزلهخیز بودن ایران، در طول تاریخ باعث تخریب بسیاری از استقرارها و شهرها شده است؛ تا جایی که متون تاریخی- جغرافیایی نیز به این موضوع پرداختهاند. طبق این متون، در بعضی موارد به سبب آسیبهای فراوان وارده و تخریب کلی شهر، امکان از نو ساختن و یا ادامۀ بقای آن استقرار در همان مکان وجود نداشته؛ به همین دلیل بازماندگان این زلزلههای ویرانگر بهناچار در نزدیکی استقرار ویرانشده و در پیوند با عوامل حیاطی که هر شهری به آنها وابستگی داشته است، استقراری جدید را ساختهاند. از نمونههای بارز اینگونه استقرارها، استقرارهای دشت میمه استان اصفهان نظیر رباط آغا کمال، ازان، میمه، وزوان و جوشقان قالی است که همۀ آنها در یک بازۀ زمانی به علت زلزلههای ویرانگری که در سدههای آغازین اسلامی رخ داده بود، متروک شدند و دوباره در پیوند با استقرارِ تخریبشده، استقرار جدیدی ساخته شده است. هدف از مطالعۀ حاضر، بررسی نقش زلزله در متروکسازی استقرارهای تاریخی این دشت، بر پایۀ تحقیقات میدانی و کتابخانهای است. اصلیترین سؤال پژوهش این است که چرا استقرارهای شاخص دشت میمه در صدر اسلام در یک بازۀ زمانی مشابه به ناگاه متروک شده و استقرار جدیدی در پیوند با آنها ساخته شده است؟ فرضیه مطرح شده آنچنانکه متون تاریخی و شواهد میدانی نشان میدهد، زمینلرزه یا زمینلرزههایی است که در اواسط قرن سوم قمری رخ داده و محدودۀ مورد مطالعه را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. |
topic |
باستانلرزهشناسی متون تاریخی محوطههای تاریخی دشت میمه اصفهان |
url |
https://hii.alzahra.ac.ir/article_5165_699acbdc488f26cf1b8cadc6afa5725a.pdf |
work_keys_str_mv |
AT mḥmdạsmạʿylạsmʿylyjlwdạr tḥlylybrnqsẖzlzlhdrmtrwḵsạzyạstqrạrhạysẖạkẖṣdsẖtmymhạṣfhạndrṣdrạslạm AT ḥmydpwrdạwd tḥlylybrnqsẖzlzlhdrmtrwḵsạzyạstqrạrhạysẖạkẖṣdsẖtmymhạṣfhạndrṣdrạslạm AT ạḥmdṣạlḥyḵạkẖḵy tḥlylybrnqsẖzlzlhdrmtrwḵsạzyạstqrạrhạysẖạkẖṣdsẖtmymhạṣfhạndrṣdrạslạm |
_version_ |
1724340633214124032 |