Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego
Etyka środowiskowa znajduje wielu zwolenników wśród filozofujących przyrodników. Interesujący głos w tym temacie zabiera Edward Goldsmith, który na bazie Hipotezy Gai Jamesa Lovelocka zbudował etykę biosferyczną. Goldsmith krytycznie odnosi się do paradygmatu nowożytnego przyrodoznawstwa, uznając g...
Main Author: | |
---|---|
Format: | Article |
Language: | English |
Published: |
Cardinal Stefan Wyszynski University Press
2017-09-01
|
Series: | Studia Ecologiae et Bioethicae |
Subjects: | |
Online Access: | https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/seb/article/view/6230 |
id |
doaj-4e40dd3d77a2450cb95a37c493ed10c7 |
---|---|
record_format |
Article |
spelling |
doaj-4e40dd3d77a2450cb95a37c493ed10c72021-07-02T21:46:59ZengCardinal Stefan Wyszynski University PressStudia Ecologiae et Bioethicae1733-12182017-09-0115310.21697/seb.2017.15.3.04Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznegoAnita Ganowicz-Bączyk0Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Etyka środowiskowa znajduje wielu zwolenników wśród filozofujących przyrodników. Interesujący głos w tym temacie zabiera Edward Goldsmith, który na bazie Hipotezy Gai Jamesa Lovelocka zbudował etykę biosferyczną. Goldsmith krytycznie odnosi się do paradygmatu nowożytnego przyrodoznawstwa, uznając go za błędny oraz kryzysotwórczy w relacji ludzkości z całą ekosferą. Za paradygmatem tym stoi określone rozumienie postępu ludzkości oraz konkretne założenia ontologiczne, aksjologiczne i etyczne (np. darwinizm społeczny, utylitaryzm etyczny). Goldsmith nazywa etykę stojącą za tymi przekonaniami etyką technosferyczną, poddaje krytyce jej założenia i przeciwstawia jej etykę biosferyczną. Jego zdaniem, etyka sprzyjająca realizacji celów Gai była obecna w pierwotnych społecznościach ludzkich. Wymagała ona od człowieka utrzymywania porządku kosmicznego, a zarazem dobrostanu jednostki i całej społeczności, poprzez podążanie właściwą Drogą, tzn. przestrzeganie określonych obowiązków oraz zachowań, szczególnie w obszarze rytuałów i życia religijnego. Dlatego, jak przekonuje Goldsmith, skutecznie chronić porządek ekosfery można wyłącznie w sposób religijny. Nie ma, jego zdaniem, bardziej niemoralnego przedsięwzięcia niż postęp, który wiedzie systematycznie do zastąpienia biosfery przez technosferę. Rozwój oparty o technikę prowadzi w sposób nieunikniony do destrukcji. Jeśli chcemy przetrwać jako gatunek – musimy powrócić do etyki biosferycznej. https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/seb/article/view/6230etyka środowiskowaekocentryzmholizmbiosferaczłowiekEdward Goldsmith |
collection |
DOAJ |
language |
English |
format |
Article |
sources |
DOAJ |
author |
Anita Ganowicz-Bączyk |
spellingShingle |
Anita Ganowicz-Bączyk Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego Studia Ecologiae et Bioethicae etyka środowiskowa ekocentryzm holizm biosfera człowiek Edward Goldsmith |
author_facet |
Anita Ganowicz-Bączyk |
author_sort |
Anita Ganowicz-Bączyk |
title |
Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego |
title_short |
Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego |
title_full |
Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego |
title_fullStr |
Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego |
title_full_unstemmed |
Edwarda Goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego |
title_sort |
edwarda goldsmitha krytyka nowożytnego paradygmatu postępu naukowo-technicznego |
publisher |
Cardinal Stefan Wyszynski University Press |
series |
Studia Ecologiae et Bioethicae |
issn |
1733-1218 |
publishDate |
2017-09-01 |
description |
Etyka środowiskowa znajduje wielu zwolenników wśród filozofujących przyrodników. Interesujący głos w tym temacie zabiera Edward Goldsmith, który na bazie Hipotezy Gai Jamesa Lovelocka zbudował etykę biosferyczną. Goldsmith krytycznie odnosi się do paradygmatu nowożytnego przyrodoznawstwa, uznając go za błędny oraz kryzysotwórczy w relacji ludzkości z całą ekosferą. Za paradygmatem tym stoi określone rozumienie postępu ludzkości oraz konkretne założenia ontologiczne, aksjologiczne i etyczne (np. darwinizm społeczny, utylitaryzm etyczny). Goldsmith nazywa etykę stojącą za tymi przekonaniami etyką technosferyczną, poddaje krytyce jej założenia i przeciwstawia jej etykę biosferyczną. Jego zdaniem, etyka sprzyjająca realizacji celów Gai była obecna w pierwotnych społecznościach ludzkich. Wymagała ona od człowieka utrzymywania porządku kosmicznego, a zarazem dobrostanu jednostki i całej społeczności, poprzez podążanie właściwą Drogą, tzn. przestrzeganie określonych obowiązków oraz zachowań, szczególnie w obszarze rytuałów i życia religijnego. Dlatego, jak przekonuje Goldsmith, skutecznie chronić porządek ekosfery można wyłącznie w sposób religijny. Nie ma, jego zdaniem, bardziej niemoralnego przedsięwzięcia niż postęp, który wiedzie systematycznie do zastąpienia biosfery przez technosferę. Rozwój oparty o technikę prowadzi w sposób nieunikniony do destrukcji. Jeśli chcemy przetrwać jako gatunek – musimy powrócić do etyki biosferycznej.
|
topic |
etyka środowiskowa ekocentryzm holizm biosfera człowiek Edward Goldsmith |
url |
https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/seb/article/view/6230 |
work_keys_str_mv |
AT anitaganowiczbaczyk edwardagoldsmithakrytykanowozytnegoparadygmatupostepunaukowotechnicznego |
_version_ |
1721321611988041728 |